Mass Shooting การกราดยิงในที่สาธารณะเกิดขึ้นอย่างไร?

เขียนโดย Vanessa 09/02/2020

คิดว่าเหตุการณ์ #กราดยิงโคราช น่าจะเป็นที่จุดประกายความสงสัยในตัวผู้คนเกี่ยวกับความรุนแรงที่เกิดขึ้น ตั้งแต่ "ทำไม" และ "อะไร" ทำให้เกิดขึ้น บล็อกนี้เลยขอรวบร่วมข้อมูลคดีจากประเทศอื่นๆ มาเป็นตัวอย่างให้ชมกันค่ะ

ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจคำว่า "Mass Shooting" กันก่อน คำว่า แมส ชูทติ้ง คำนี้หมายถึง "การกราดยิง" ที่พูดถึงการกระทำในที่สาธารณะ ที่ชุมชน จุดที่มีคนเยอะๆ เพราะคาดหวังผลสูงสุด โดยกระทำการด้วยอาวุธปืนต่างประเภทต่างวาระกันซึ่งมักจะทำให้เกิดความสูญเสียจำนวนมากตามชื่อนั่นเองค่ะ

FBI ให้คำนิยามว่า Mass Shooting  นั้นหมายถึงการฆาตกรรมด้วยอาวุธปืนที่มีเหยื่อหรือผู้เสียชีวิตมากกว่า 4 คน (ไม่รวมผู้ก่อเหตุ) กระทำการโดยปราศจากช่วงหยุดพัก คือดำเนินต่อเนื่องกันในเหตุนั่นเอง ซึ่งเป็นลักษณะเดียวกับอาชญากรรม Mass Murder ที่เป็นการฆาตกรรมเหยื่อมากกว่า 4 รายโดยไม่รวมผู้ก่อเหตุ

แล้วอะไรทำให้มันเกิดการกราดยิงล่ะ?

สาเหตุนั้นมีหลากหลายค่ะ ตั้งแต่การคลั่งศาสนาจนเกินพอดี (Religious Extremism), ความขัดแย้งทางการเมือง (Political ideologies), การเหยียดเพศหญิง (Misogyny) และสุดท้ายความเจ็บป่วยทางด้านจิตใจ (Mental illness) แต่ Stephen Ross นักนิติจิตวิทยา (Forensic psychologist) ให้ข้อมูลว่าความโกรธแค้นอย่างหนักกับเรื่องของงานเป็นปัจจัยที่มีน้ำหนักมากกว่าโรคทางจิตใจ

ผลการวิจัยจาก Vanderbilt University ระบุกว่าน้อยกว่า 5% อีกจากกรณีศึกษา 120,000 คดีที่เกี่ยวกับอาวุธปืนตั้งแต่ปี 2001-2010 เกิดขึ้นด้วยฝีมือของคนที่ได้รับการประเมินว่ามีอาการป่วยทางจิต ผลการศึกษานี้ได้เผยแพร่ผ่าน American Journal of Public Health โดย Dr. Jonathan Metzl และ Kenneth T. MacLeish ซึ่งได้สร้างความเข้าใจใหม่ในสังคมเกี่ยวกับการระวังภัยทำนองนี้ว่าจากที่เข้าใจลอยๆ ว่าผู้ก่อเหตุมักจะเป็นผู้ป่วยทางจิต แต่จริงๆ แล้วอัตราการเกิดกรณีเช่นนี้มีน้อยมากๆ

สถาบันครอบครัวก็มีส่วนทำให้เกิดขึ้น การวิจัยพบว่าคนร้ายคดีเหตุกราดยิงในโรงเรียนมักมีพื้นฐานจากครอบครัวที่หย่าร้างหรือการเลี้ยงดูที่ห่างเหินไม่ใส่ใจ นอกจากนี้อิทธิพลของสื่อยังมีผลต่อพฤติกรรมเลียนแบบด้วย ในระยะหลังสื่อ (ที่ไม่ใช่ประเทศไทย) จึงเลี่ยงที่จะพูดชื่อของผู้ก่อการร้ายบนสื่อเพื่อไม่ให้เกิดการชื่นชมมีชื่อเสียงแก่ตัวผู้กระทำ

ทั้งนี้ก็เป็นเหตุสรุปกว้างๆ เกี่ยวกับการก่อคดีกราดยิงที่เคยเกิดขึ้น แต่หากจะลงลึกก็ยังมีปัจจัยอื่นๆ ทั้งเรื่องเชื้อชาติ อายุ อาชีพ ฯลฯ ซึ่งส่งผลเชิงสถิติต่อการเกิดเหตุทำนองนี้ขึ้น อย่างไรก็ตามเหตุเหล่านั้นยังไม่เป็นปัจจัยบ่งชี้ที่ชัดเจนเท่าเหตุผลที่ตามมาดังนี้

แล้วเราควรกลัวคนแบบไหนจะมายิงเรา?

  • มีประวัติการใช้แอลกอฮอล์และยา
  • มีประวัติด้านความรุนแรง
  • สามารถเข้าถึงอาวุธปืนได้
  • มีความเครียดส่วนตัวค่อนข้างสูง

คนที่มีโอกาสยิงเรามากที่สุดมักจะเป็นคนใกล้ตัวมากกว่าใครอื่น คนรู้จัก เพื่อน ศัตรู มากกว่าจะเป็นคนวิกลจริตที่บุกเดี่ยวเข้ามายิงเรา ในเหตุกราดยิงหลายครั้งผู้ก่อเหตุไม่ได้มีประวัติการป่วยทางจิต แต่ประชาชนมักจะติดภาพจำเหล่านั้นจากสื่อว่าคนที่ก่อเหตุจะต้องไม่มีความปกติต่างๆ สร้างความรู้สึกถึงความเป็นอื่นให้เกิดขึ้นแล้วจะเข้าใจการเกิดได้ง่ายกว่าการเข้าใจสภาวะของผู้ก่อเหตุ ทั้งที่จริงๆ ที่ควรใส่ใจกันคือทำอย่างไรถึงจะไม่เกิดสถานการณ์ที่เอื้อต่อการเกิดอาชญากรรมได้ โดยไม่ผลักภาระเป็นของใครคนใดคนหนึ่ง ของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ของทุกคน ทุกหน่วยในสังคม

แต่ใช่ว่าเรามองว่าคนที่ป่วยทางจิตไม่มีโอกาสสร้างเหตุสะเทือนขวัญเลย ยังมีโอกาสอยู่ ปัจจัยด้านนี้จึยังต้องพิจารณาร่วมกับเหตุผลอื่นๆ ไปด้วย การกราดเกรี้ยวไปเอาความเกลียดชังไม่ได้ช่วยให้ผู้ป่วยดีขึ้น แต่กับยิ่งสร้างความกดดันและบาดแผลให้กับคนป่วยด้วย

ในกรณีของ #กราดยิงโคราช จะเห็นได้ชัดว่าผู้ก่อเหตุสามารถเข้าถึงอาวุธได้ง่ายและมีความเครียดส่วนตัวค่อนข้างสูง นอกจากนี้ยังเคยมีการแชร์คลิปคดีใกล้เคียงกัน มีการโพสต์ที่สื่อถึงความต้องการที่จะแสดงออกถึงความรุนแรงด้วย ซึ่งเป็นสัญญาณที่คนมักมองข้ามกัน

การกราดยิงสามารถทำให้เกิดพฤติกรรมเลียนแบบได้ดั่งโรคระบาดจริงหรือ?

จากกรณีศึกษาใน US เอาเฉพาะแค่ปี 2019 ก็มีเหตุกราดยิงที่ดูเป็นเหตุใกล้เคียงติดต่อกัน อาทิเหตุกราดยิงเทศกาลกระเทียม ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อช่วงเย็น วันที่ 28 ก.ค. 2019 ตามเวลาท้องถิ่นของสหรัฐฯ ได้เกิดเหตุมือปืนก่อเหตุบุกกราดยิงที่งานเทศกาลกระเทียมเมืองซานโฮเซ่ รัฐแคลิฟอร์เนีย ในช่วงที่งานเทศกาลใกล้จบลง คิดว่าเหตุการณ์นี้บางคนอาจทันได้เห็นคลิปคนหนีตายในโซเชี่ยลมีเดียนะคะ มีผู้เสียชีวิต 4 คน บาดเจ็บ 15 คน ฆาตกรมุดรั้วเข้ามาในเขตงานโดยพลการและได้ทำการกราดยิงด้วยอาวุธปืนไรเฟิลกึ่งออโตเมติกมีทะเบียนถูกต้องของรัฐเนวาดา เหตุกราดยิงครั้งนี้เกิดขึ้นเป็นครั้งที่ 246 ของสถิติเหตุกราดยิงใน US ปีนั้น ไม่นานหลังจากคดีนี้ก็มีอีก 2 คดีซึ่งตามมาห่างจากคดีนี้ไม่ถึง  2 สัปดาห์และสร้างความสูญเสียจำนวนมาก

เป็นคดีกราดยิงในที่สาธารณะที่ห่างกันเพียง 13 ชม.ในต่างเมืองต่างรัฐเท่านั้นเอง ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกลางๆ ปี 2019 ที่ผ่านมา โดยคดีแรกเกิดขึ้นที่ห้างวอลมาร์ต เมืองเอล ปาโซ รัฐเทคซัส วันที่ 3 สิงหาคม 2019 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 20 คน บาดเจ็บ 26 คน ตำรวจสืบสวนสงสัยว่าคดีนี้อาจเกี่ยวข้องกับการเหยียดเชื้อชาติ โดยกำลังสงสัยว่าผู้ก่อการโพสต์ข้อความที่แสดงถึงความเกลียดชังที่จะทำให้เกิดการฆาตกรรมหมู่ตามมาหรือไม่ เพราะในนั้นมีการระบุถึง "การบุกรุกโดยคนเชื้อสายฮีสแปนิก" หรือกลุ่มคนที่พูดภาษาสเปน และถูกนำไปโยงกับวาทกรรมการเมืองของโดนัล ทรัมป์ที่ต่อต้านผู้อพยพว่ามีส่วนกระตุ้นความเกลียดชังในสังคม

คดีที่สองซึ่งเกิดขึ้นหลังจากนั้น 13 ชม. เกิดขึ้นที่สถานท่องเที่ยวยามราตรีเมืองเดย์ตัน รัฐโอไฮโอ  โดยคนร้ายพร้อมชุดกันกระสุนและซองกระสุนพิเศษใช้ปืนไรเฟิล .223 กราดยิงผู้คนล้มตายไป 9 คน บาดเจ็บ 27 คน คนร้ายถูกวิสามัญภายในที่เกิดเหตุ 1 นาทีหลังเริ่มก่อเหตุ ถือว่าตำรวจในท้องที่เข้าควบคุมสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็วจึงไม่เกิดการสูญเสียมากไปกว่านี้เพราะย่านนั้นมีผู้คนสัญจรจำนวนมาก อาวุธปืน .223 เป็นชนิดเดียวกับคดีกราดยิงครูและนักเรียนในโรงเรียนประถมแซนดี ฮุ๊ค ในเมืองนิวทาวน์ รัฐคอนเนคติคัต เมื่อปี 2012 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 26 คน เป็นมากกว่าความบังเอิญ เพราะจุดร่วมคือการกราดยิงด้วยอาวุธปืนชนิดเดียวกัน เพียงแค่ต่างสถานที่กันเท่านั้น

สรุปข้อมูลรายปีที่ทาง The Matter แปลและเรียบเรียงมาสรุปรายเดือนว่าในปี 2019 เกิดการกราดยิงกี่ครั้ง ก็จะสรุปได้ตามนี้ค่ะ

  • เดือนมกราคม 28 ครั้ง  มีผู้เสียชีวิต 48 คน มีผู้บาดเจ็บ 86 คน
  • เดือนกุมภาพันธ์ 22 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 38 คน มีผู้บาดเจ็บ 68 คน
  • เดือนมีนาคม 21 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 13 คน มีผู้บาดเจ็บ 89 คน
  • เดือนเมษายน 34 ครั้ง  มีผู้เสียชีวิต 23 คน มีผู้บาดเจ็บ 136 คน
  • เดือนพฤษภาคม 43 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 40 คน มีผู้บาดเจ็บ 181 คน
  • เดือนมิถุนายน 48 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 34 คน มีผู้บาดเจ็บ 217 คน
  • เดือนกรกฎาคม 52 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 50 คน มีผู้บาดเจ็บ 202 คน
  • สิงหาคม (วันที่ 1-4)  3 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 33 คน มีผู้บาดเจ็บ 54 คน

นี่แค่ปีเดียว กับประเทศเดียว (ที่ใหญ่หน่อย) ยังไม่นับประเทศอื่นๆ ทั่วโลกอีก ในประเทศไทยสำหรับ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ก็มีเหตุกราดยิงเกิดขึ้นบ่อยครั้ง แต่คนในสังคมกับทำเหมือนมันปกติจนแทบลืมเลือน แต่กับคนในพื้นที่ที่ต้องอยู่กับความเสี่ยงต่อชีวิตขนาดนั้นก็ไม่ต่างอะไรกับเหตุกราดยิงอื่นๆ แม้จะมีชนวนที่ต่างกันค่ะ

สิ่งที่เราทำได้เพื่อลดปัจจัยความเสี่ยงในการเกิดเหตุคือใส่ใจคนรอบข้างในสังคมมากขึ้นเพื่อสอดส่องและลดปัจจัยเสี่ยงของการเกิดคดี ไม่ใช่แค่การใส่ใจว่าลูกผัวตัวเมียใครมีกิ๊ก คนนั้นคนนี้มีเงินมากเท่าไหน แต่ให้เพิ่มความเป็นมนุษย์ในการมองคนอื่นให้มากขึ้น เอาใจเขามาใส่ใจเรานั่นแหละค่ะ

ไว้คราวหน้าถ้าไม่ขี้เกียจจะมาเล่าเรื่องทำนองนี้เพิ่มเติมอีก ตอนนี้คือนอนน้อยมาก เมื่อคืนนอนไม่หลับจนมันเหนื่อยถึงหลับไป ขอบคุณเจ้าหน้าที่ที่อดทนอดนอนเสี่ยงชีวิตตัวเองเข้าไปช่วยเหลือคนในเหตุการณ์มากๆ และขอแสดงความเสียใจกับผู้สูญเสียทุกคน

ป.ล.บทความนี้เคยเผยแพร่ภายใต้เว็บไซต์ส่วนตัวของผู้เขียน deadlydoll.blog มาก่อนแล้ว ขอความกรุณาไม่คัดลอกหรือทำซ้ำ ดัดแปลงโดยปราศจากเครดิตของผู้สร้างสรรค์นะคะ ขอบคุณค่ะ


References

Amy Wolf.(Dec. 11, 2014, 10:57 AM)."Mental Illness is the wrong scapegoat after mass shootings".Vanderbilt.edu. Available from : https://news.vanderbilt.edu/2014/12/11/mental-illness-wrong-scapegoat-shootings/ [Cited 09/02/2020]

BBC.(29 July 2019)."Garlic festival shooting: Three dead in Gilroy California".BBC.Available from : https://www.bbc.com/news/world-us-canada-49147369 [Cited 09/02/2020]

Karoonporn Chetpayark.(5 August 2019)."รวมสถิติเหตุกราดยิงในสหรัฐฯ ปี 2019 มีผู้บาดเจ็บ เสียชีวิต และเกิดเหตุกี่ครั้งบ้าง".The Matter. Available from : https://thematter.co/quick-bite/us-mass-shooting-2019/82080 [Cited 09/02/2020]

VOA.(สิงหาคม 05, 2019)."กราดยิงสหรัฐฯ 2 เหตุในวันเดียว เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 29 คน".VOATHAI.Available from : https://www.voathai.com/a/mass-shooting-dayton-ohio-el-paso-texas/5028538.html [Cited 09/02/2020]

SpringNews.(30 ก.ค. 2019 - 08:01 น.)."เกิดเหตุกราดยิงกลางเทศกาลอาหารแคลิฟอร์เนียตาย 4".Available from : https://www.springnews.co.th/global/535416 [Cited 09/02/2020]

The Standard Team.(04.08.2019)."เกิดเหตุกราดยิงกลางห้างฯ วอลมาร์ต รัฐเท็กซัส เบื้องต้นมีผู้เสียชีวิตแล้ว 20 ราย".Available from : https://thestandard.co/texas-walmart-mass-shooting/ [Cited 09/02/2020]

     



แสดงความคิดเห็น



ความคิดเห็น


บทความนี้ยังไม่มีคนแสดงความคิดเห็น